Van de Europese Unie moet Vlaanderen tegen 2015 al het oppervlaktewater zuiveren. Die opdracht plaatst niet alleen de Vlaamse regering, maar ook de gemeenten en de burgers voor een grote financiële uitdaging. Vooral op het platteland, waar de bevolking verspreid woont, is een rioleringsnet duur.

De Vlaamse minister van Leefmilieu, Hilde Crevits (CD&V), belooft daarom voor 700 miljoen euro investeringen in gemeentelijke rioleringen over te nemen. Een groot deel van de lasten blijft rusten op de schouders van de gemeenten. Zij zullen bijvoorbeeld kleinschalige waterzuiveringsstations moeten bouwen. Crevits deed haar belofte op een studiedag van Vlario, een overlegorgaan voor specialisten in waterzuivering en riolering.

Toch is extra investeren in landelijke rioleringen meer een deel van de oplossing. Wanneer iemand echt afgelegen woont, is het voor de overheid nauwelijks rendabel om de riolering zo ver door te trekken. 77.000 eigenaars moeten daarom zelf hun water zuiveren en daarvoor een aparte installatie laten plaatsen. 'Dat aantal moet, als het kan, nog omlaag', zegt Sammy Wuyts, adviseur van Crevits.

Zo'n aparte zuiveringsinstallatie is duur, zowel voor onderhoud als plaatsing. Het gaat al snel om 6.000 euro. De Vlaamse overheid probeert die bittere pil te vergulden met subsidies. Ook daar steekt minister Crevits een tandje bij: ze belooft de subsidie te verhogen van 1.250 tot 2.250 euro per installatie.

  

Saneringsbijdrage 

  

Ondanks alle steun van de Vlaamse regering blijven de waterzuiveringskosten fors, zeker voor gemeenten met een verspreide bevolking, berekende Raf Bellers, directeur rioleringen van Riobra. Zelfs de maximale saneringsbijdrage van 1,1 euro per kubieke meter drinkwater die de gemeenten nu mogen heffen om die kosten te dekken, zal niet volstaan. Zij zullen tot 9 euro per kubieke meter water moeten vragen om alle investeringen te kunnen betalen. In verstedelijkte gebieden zal het iets gemakkelijker zijn, omdat meer mensen per lopende meter op de riool zijn aangesloten. 'Solidariteit dringt zich op, maar dat is niet zo vanzelfsprekend tussen gemeenten', stelde Bellers.

In de financiering van de waterzuivering blijft nog een heikel punt over: de kostprijs van de scheiding van het afvalwater en het regenwater. De kosten om bijvoorbeeld de oprit op te breken en nieuwe leidingen te leggen blijft voor de individuele burger. Het waterzuiveringsbedrijf Aquafin berekende dat die afkoppelingskosten gemiddeld 1.800 euro per woning kunnen bedragen. Met 4 miljoen woningen komt men al snel aan 7 miljard euro. Maar dat is theoretisch. Voorlopig kan niemand wettelijk gedwongen worden om af te koppelen.